خدای من! گلهای آفتابگردان در روزهای ابری بلاتکلیفند مثل من و روزهای بی تو بودن...

پیشگیری از بیماری با تغذیه مناسب
نظرات ()

تغذیه مناسب پیوند بسیار نزدیکی با سلامت جسمی ما دارد. محققان در تحقیقات بیشمار خود بارها و بارها نسبت به استفاده از مواد غذایی سالم اطلاع رسانی کرده و ما را از مصرف مواد غذایی نا سالم پرهیز می دهند.
با نزدیک شدن به فصل گرما هشدارها نسبت به استفاده از مواد غذایی نامناسب و غیر بهداشتی بیشتر نیز می شود، چه آن که در فصل گرما میزان احتمال فساد مواد غذایی بیشتر هم می شود. با تمامی این حرفها بسیاری از ما به این هشدارها توجه نمی کنیم. نیم نگاهی به اطلاعات موجود در زمینه نحوه تغذیه ما و رعایت نکات اصولی در این زمینه این نکته را به اثبات می رساند.به عنوان مثال در یکی از این تحقیقات مشخص شده که سهم فرآورده های لبنی در سبد غذایی ایرانیان تنها ۱۰ درصد است. این رقم در مقایسه با مصرف سرانه جهانی آن از اختلاف قابل توجهی خبر می دهد.این در حالی است که بنا به گفته متخصصان، مطالعات انجام گرفته، اهمیت شیر و فرآورده های آن را در حفظ و سلامت استخوان ها، بهبود وضعیت رشد، کاهش خطر بیماری های مزمن نظیر استخوان، فشار خون و انواع سرطان ها و بهبود وضعیت تغذیه ای در دوران رشد نشان می دهد.
متخصصان با اشاره به این که امروزه میزان مصرف سرانه شیر و فرآورده های آن در هر جامعه ای از مهمترین شاخص های توسعه فرهنگی محسوب می شود، معتقدند که از دهه ۱۹۳۰ شیر و فرآورده های آن در بسیاری از کشورها صنعتی دنیا به عنوان یکی از مهمترین اجزای برنامه های کمک های غذایی برای بهبود وضعیت تغذیه ای خانوار فقیر در نظر گرفته شده است.
بر اساس آمارهای جهانی، سرانه مصرف شیر و فرآوردهای لبنی در کشورهای اروپایی و امریکایی شمالی، بیشترین مقدار و در کشورهای آسیایی پائین ترین مقدار است. میزان مصرف شیر در کشور ما نیز ۸۱‎/۸ کیلوگرم در سال است که با سرانه جهانی ۱۵۵ کیلوگرم در سال اختلاف قابل توجهی دارد.
مشکلات تغذیه درست تنها به کم خوری بر نمی گردد. در موارد زیادی مصرف برخی اقلام و پر خوری هم به عنوان عوارض تغذیه نادرست مورد تأکید قرار گرفته است.
دکتر غلامرضا خاتمی رئیس انجمن علمی تغذیه کودکان ایران ضمن هشدار نسبت به افزایش عارضه چاقی در کشور، به این نکته اشاره کرده می گوید: «در گذشته کمبود وزن و سوء تغذیه را داشتیم و امروز اضافه وزن هم به این مشکلات افزوده شده است.»
افزایش چاقی از نظر متخصصان یکی از نشانه های بی توجهی به تغذیه درست محسوب می شود.کارشناسان با اشاره به افزایش تعداد افراد چاق در دنیا و ایران بر این نکته تأکید می کنند که باید از مصرف غذاهایی که باعث افزایش وزن نامطلوب می شود، جلوگیری کنیم.
دکتر «علی اکبر سیاری» فوق تخصص گوارش کودکان با اشاره به اینکه چاقی یک اپیدمی جهانی و جزو بیماری های مزمن است که از دهه ۷۰ میلادی در سطح دنیا شناخته شده است، می گوید: «چاقی، عوارض و پیامدهای ناگواری در کودکی و بزرگسالی به دنبال دارد. البته عارضه چاقی جزو بیماری های قابل پیشگیری است که به وسیله آموزش و اصلاح رفتار، می توان از مرگ زودرس جلوگیری کرد.»
سیاری با اشاره به آمار جهانی ۱‎/۱ میلیارد نفری از افرادی که دچار اضافه وزن و چاقی هستند، بر این نکته تأکید می کند که ۳۱۲ میلیون نفر از این افراد چاق هستند. وی سپس به آمار چاقی در کشورمان اشاره کرده و می گوید: «۶۱ درصد از جمعیت بالای ۲۰ سال شهرنشین و ۵۰ درصد جمعیت بالای ۲۰ سال روستانشین در ایران، دچار اضافه وزن و چاقی هستند که جمعیتی حدود ۲۵ میلیون نفر را شامل می شود.
۱۲ درصد نوجوانان ایرانی دچار اضافه وزن و ۵ تا ۷ درصد نیز چاق هستند.» بی توجهی به تغذیه درست علاوه بر عوارضی چون چاقی، احتمال ابتلا به برخی بیماری ها را نیز افزایش می دهد.
«علی اکبر سیاری» متخصص کودکان و فوق تخصص گوارش کودکان با تأکید بر اینکه ۳۲ میلیون ایرانی غذای اضافی می خورند، به عوارض چاقی اشاره کرده ومی گوید: «فشار خون بالا یکی از عارضه های چاقی است، به طوری که ۱۰ درصد جمعیت بالای ۱۵ سال کشور فشار خون بالا دارند که وقتی به بالای ۴۰ سال می رسند، این وضعیت به ۳۰ درصد افزایش می یابد.»
با این حال به نظر می رسد که در جامعه ما این موضوع چندان که باید و شاید جدی گرفته نمی شود. سخنان چندی پیش معاون غذا و داروی وزارت بهداشت مبنی بر استفاده بیش از اندازه برخی اقلام خوراکی در ایران نشان دهنده این بی توجهی است.
«رسول دیناروند» معاون غذا و داروی وزارت بهداشت می گوید: هر ایرانی سالانه ۲۱ کیلوگرم روغن جامد یا مایع مصرف می کند، سرانه مصرف شکر هر ایرانی نیز ۶ برابر میانگین هر فرد در دنیا و ۳۰ کیلوگرم در سال است.
وی که در گردهمایی مدیران غذا و داروی سراسر کشور در اصفهان سخن می گفت، افزود: گر چه مصرف روغن نباتی جامد در کشور از سال ۸۳ تا ۸۶ حدود ۵۶ درصد کاهش یافته است اما هنوز سرانه مصرف روغن خوراکی در ایران بالاست و هر ایرانی در سال به طور متوسط ۲۱ کیلوگرم روغن مصرف می کند به همین علت بیماری های قلبی و عروقی مهم ترین بیماری ها در کشور است.
البته با ترویج جایگزین کردن مصرف روغن های خوراکی مایع و کاهش اسید چرب و ترانس روغن های جامد که امسال به کمتر از ۱۰ درصد می رسد، تلاش شده تا زیان ناشی از مصرف روغن کاهش یابد و امیدواریم با همکاری رسانه ها و آگاهی رسانی مناسب، شاهد کاهش سالانه ۱۰ درصدی مصرف روغن در بین مردم باشیم.
به گفته وی اسید چرب و ترانس خطرناکترین نوع روغن خوراکی است که در سال ۸۳ میزان متوسط آن در روغن های جامد مصرفی مردم بالای ۳۰ درصد و امروز به کمتر از ۱۰درصد کاهش یافته و حدود
یک چهارم شده است.
معاون وزیر بهداشت می افزاید: «خطر دیگری که سلامت مردم را تهدید می کند، مصرف بیش از حد شکر در بین ایرانیان است، متوسط مصرف شکر در بین مردم دنیا ۴ تا ۵ کیلوگرم است در حالی که سرانه مصرف شکر هر ایرانی سالانه ۳۰ کیلوگرم و بیش از ۶ برابر متوسط مصرف شکر در بین مردم دنیاست.» وی می گوید: « نگرانی دیگر ما این است که با وجود کاهش مصرف نوشابه های قندی گازدار و افزایش مصرف دوغ به عنوان یک نوشابه سنتی سالم، متأسفانه ۵۰ درصد دوغ های دارای مجوز نیز دارای نمک بیش از حد مجاز هستند که خطرات زیادی را در بروز بیماری های غیر واگیر مانند فشار خون دارد.»
مبارزه با مواد غذایی قاچاق و تقلبی از جمله برنامه های اولویت دار وزارت بهداشت در حوزه غذاست، امسال ۲ میلیارد تومان برای نظارت بر مواد غذایی در نظر گرفته شده است که از آن برای افزایش نظارت در سطح عرضه و تقویت آزمایشگاه های کنترل غذا در کشور استفاده می شود.
به گفته «دیناروند» معاون غذا و داروی وزارت بهداشت بر خلاف دارو که در سطح عرضه آن در داروخانه ها مشکل چندانی نداریم، در حوزه غذا متأسفانه بیشترین مشکل در سطح عرضه است،وی می گوید: « برنامه وزارت بهداشت ترویج سلامت محوری در حوزه غذا، شناسایی عوامل مهم خطر و اولویت بندی برای مقابله با آن است، برنامه هایی نیز برای تسهیل واردات مواد غذایی مجاز، مبارزه با آلودگی های قارچی مواد غذایی از جمله پسته داریم.»
● به گفته دیناروند اقتصاد غذا در ایران سالانه
۲۲ هزار میلیارد تومان گردش مالی دارد. همین گردش مالی فراوان در حوزه مواد غذایی خود از یک سو نشان دهنده توجه ما به غذا و نیز هزینه فراوانی می کند که در این زمینه صرف می شود. نیم نگاهی به خیابان های پایتخت برای مشاهده تعدد رستوران ها و فست فود ها در این خیابان ها کافی است. این تعدد نشان دهنده درآمد بسیار زیادی است که در این راه صرف می شود. اینجاست که توجه به بهداشت غذا و تغذیه درست و برنامه ریزی برای جلوگیری از عوارض ناشی از مواد غذایی نا سالم نیز افزایش پیدا می کند. این برنامه ریزی در فصلی چون تابستان که به دلیل گرمای هوا میزان احتمال فساد در برخی از اقلام خوراکی نیز افزایش پیدا می کند بیش از پیش مهم می شود.
دکتر پرویز وحدانی متخصص داخلی و بیماری های عفونی، با بیان این که در فصل تابستان بیماری های منتقله از آب و غذا به حداکثر شیوع خود می رسد، می گوید: «بهترین میوه ها برای سفر، میوه های دربسته ای چون هندوانه، خربزه و گرمک است که باید پس از برش به مصرف برسند.»
وی با بیان این که میوه هایی نظیر انگور، سیب، گیلاس و گوجه باید پس از شست و شوی کامل به مصرف برسند،می افزاید: «محیط مرطوب و گرم هم شرایط مناسب برای رشد میکروارگانیزم های غذایی به شمار می رود. باید در مصرف آب به علایم هشداری توجه و صرفاً از آب لوله کشی و بطری استفاده شود و حتی الامکان باید غذاها تازه به مصرف برسند.»
این متخصص داخلی و بیماری های عفونی، با بیان این که حتی در کمتر از نیم ساعت خطر رشد میکروب بر روی غذای طبخ شده وجود دارد می گوید: «میکروب ها با تولید سم یا توکسین عاملی برای بروز اسهال و استفراغ محسوب می شوند. غذاهای تهیه شده با سس، خامه و یا آبکی در کسری از ساعت آلوده می شوند و مصرف آنها خطر مسمومیت غذایی را به همراه دارد.»
دکتر وحدانی، با اشاره به مسمومیت های شیگلایی و سالمونلایی و این که شایع ترین روش ابتلا به این بیماری ها استفاده از آب و غذای آلوده است ادامه می دهد: «بهترین اقدام در برخورد با مسمومیت غذایی امتناع ورزیدن از خوردن به مدت ۲۴ ساعت است. در این مدت فقط نوشیدن آب جوشیده سرد شده، آب معدنی و چای پر رنگ توصیه می شود.»

داوود پنهانی  
   
   تحلیل : روزنامه ایران
 




:: برچسب‌ها: تغذیه, غذا, دوغ, گاز
نویسنده : در جستجوی رهایی
تاریخ : چهارشنبه ۱٢ تیر ۱۳۸٧
زمان : ٩:٤٧ ‎ب.ظ